किराती मोनालिसा

प्रदीप मेन्याङबो

सुनसरी — मोनालिसालाई पूर्वेली युवतीले लगाउने गरगहना लगाइदिँदा कस्तो देखिएला ? यहाँका चित्रकार धीरज राईले चित्रकार लियोनार्दो दा भिन्चीका त्यही विख्यात सिर्जनालाई त्यही परिकल्पनामा उतारेर नयाँ प्रयोग गरेका छन् ।

चित्रकला प्रदर्शनी अवलोकन गर्दै विद्यार्थीलगायत । तस्बिर : प्रदीप/कान्तिपुर

धरानको बुद्धचोकस्थित कवि विमल स्मृति पुस्तकालयको सभाहलमा बुधबार सम्पन्न तीनदिने कला प्रदर्शनीमा चित्रकार राईले भिन्चीकी मोनालिसालाई कानमा सुनको चेप्टे सुन, शिरबन्दी र शिरफूल, नाकमा ढुंग्री र बुलाकी, गलामा कण्ठलेसजाइदिएका हुन् । एक्रेलिक माध्यमको यो पोट्रेटमा उनले मोनालिसालाई पूर्वेली युवतीका रूपमा उतारेका हुन् । झट्ट हेर्दा लिम्बुनी जस्तै देखिने ।


‘यो एउटा कल्पना हो । धेरैले मन पनि पराए,’ प्रदर्शनी समापन क्रममा राईलेभने । उनले उक्त पोट्रेटलाई बिक्रीका लागि भने राखेनन् ।


पूर्वका चित्रकारहरूको संस्था युवा कलाकेन्द्र पूर्वाञ्चलको सहयोगमा धरान प्रज्ञा प्रतिष्ठानले चित्रकारहरूलाई थप जागरुक र प्रोत्साहित गर्ने उद्देश्यले गरेको प्रदर्शनीमा २४ कलाकारका ५५ भन्दा बढी चित्र थिए । अर्का चित्रकार सञ्जय पाण्डेले जीवित देवी मानिने कुमारीको पोट्रेट प्रदर्शनीमा राखे ।


स्वयंप्रकाश श्रेष्ठले सामाजिक एकता देखाउन एक्रेलिक पेन्टिङ प्रदर्शनी गरे । युवा कला केन्द्र पूर्वाञ्चलका अध्यक्षसमेत रहेका श्रेष्ठले भने, ‘प्रदर्शनीमा राखिएका सबै चित्र कुनै न कुनै थिममा तयार पारिएका हुन् । काठमाडौंपछि सबैभन्दा बढी चित्रकार सक्रिय भएको थलो धरान भएकाले पुराना र नयाँ चित्रकार एकसाथ जुटेका हौं ।’


लेख मगरले एक्रेलिक माध्यमबाट ल्यान्डस्केपमा प्रकृतिलाई उतारेका थिए भने प्रनोद दत्तले सहरको अद्र्ध अमूर्त भीडभाड । चित्रकार महेन्द्र राईले पनि एक्रेलिक माध्यममा चित्र बनाए । उनका समकालीन जीवन पौडेल ‘शिव’ ले सिटिस्केप थिममा धरानको घण्टाघर र आसपासलाई क्यानभासमा उतारे । मूर्तिकारसमेत रहेका पौडेलको उक्त चित्र एक्रेलिक माध्यममा थियो । आइस्था राई र पूजा श्रेष्ठलेआ–आफ्ना क्यानभासमा वाटर कलर खेलाएका थिए । श्रद्धा श्रेष्ठले बलात्कार पीडित महिलाको मानसिक अवस्थालाई पेन्टिङमा उतारेकी थिइन् ।


देवलकुमार राई, दिलकृष्ण आले, युमेनहाङ राई, भिषण परियार, सुधीर सुनुवार, शुक्रराज राई, हरिलाल उदास, मिलन तामाङ, विगेन राई, पवन राई, यशोदा सिंह लम्साल, अनुपम राई, मनीष राई, हेमन्त थापालगायतले बनाएका चित्रहरूले प्रदर्शनीलाई अर्थपुर्ण बनाएको थियो ।


धरान प्रज्ञा प्रतिष्ठानले गत असोज ६ गते गरेको चित्रकला कार्यशालामा तयार गरिएका पेन्टिङमा अन्य पनि समेटेर यो अयोजना गरेको थियो । ‘प्रदर्शनीबाट पक्कै पनि नयाँ कलाकार प्रोत्साहित हुन्छन्,’ प्रतिष्ठान अध्यक्ष अम्बिकाकुमार सम्बाहाम्फेले भने, ‘हाम्रो उद्देश्य पूरा भयो ।’ प्रकाशित : मंसिर ६, २०७५ ०८:२५

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ज्यान जोगियो, खुट्टा जोगिएन

होम कार्की

काठमाडौँ — ‘के गनाएको यस्तो ?’ ट्रमा सेन्टरका स्वास्थ्यकर्मीले नाक खुम्च्याउँदै धनबहादुर गुरुङको बेडमा एक्सरे राखिदिएर भने, ‘उहाँलाई तुरुन्तै ४३१ नम्बर कोठामा लैजानु ।’ 

त्रिभुवन विमानस्थलमा धनबहादुर गुरुङ ।

त्यो नमीठो गन्ध धनबहादुरको खुट्टाबाट आइरहेको थियो । गन्धको मतलब नगरी धनबहादुरकी श्रीमती देउकुमारी बेडको छेउमा बसिरहेकी थिइन् । दुवै खुट्टा भाँचिएको २२ औं दिन मंगलबार मलेसियाबाट आएका धनबहादुरसँग उनको चार वर्षपछि भेट भएको थियो । ‘उहाँको खुट्टा पूर्ण रूपले पाकिसकेको छ, घाउ आलो छैन,’ देउकुमारीले भनिन्, ‘मलेसियामै उपचार भइदिएको भए यस्तो हुने थिएन ।’

कात्तिक ८ गते पुलबाट खस्दा उनको दुवै खुट्टा भाँचिएको थियो । ड्युटीबाट बसमा फर्कने क्रममा हतियारधारी मलेसियन नागरिकले लखेट्दा उनी आत्तिएर पुलबाट खसेका थिए । ‘मैले बसमा भाडा तिर्ने बेला मलेसियालीले मसँग भएको रकम देखेछन् । गाडीबाट उत्रिनासाथ उनीहरू तरबार लिएर पछि लागे । पैसा लुट्नका लागि पहिले पनि नेपालीमाथि आक्रमण हुने गरेको थियो,’ उनले भने, ‘उनीहरू मलेसियाली भाषामा मलाई मार्ने बताउँदै अगाडि बढे । म आत्तिएर दौडिँदा पुलबाट खस्न पुगें । धन्न गुडिरहेको गाडीले ब्रेक लगायो । नत्र त्यहीं मर्थें ।’

त्यतिखेर उनको खल्तीमा ९ सय रिंगेट थियो । उनलाई प्रहरीले तुरुन्तै अस्पताल लगेको थियो । अस्पतालको रिपोर्टअनुसार धनबहादुरको दुवै खुट्टाको कुर्कुच्चा बाहिर निस्किएको छ । ‘डाक्टरले अप्रेसन गर्नुपर्छ भनेका थिए । कम्तीमा २५ हजार रिंगेट (करिब साढे सात लाख) लाग्ने बताएका थिए । त्यत्रो पैसा थिएन,’ उनले भने, ‘उनीहरूले सामान्य उपचार गरेर डिस्चार्ज गरिदिए ।’
उनको बिमा थिएन । कम्पनीले परिचयपत्र बनाइदिएको थिएन । मलेसियाको अध्यागमन नियमअनुसार उनको हैसियत गैरकानुनी थियो । ‘मेरो सप्लाई कम्पनी थियो । १८ महिनासम्म फलाम पखाल्ने कम्पनीमा काम गर्न पठायो । त्यो कम्पनी बन्द भएपछि अन्यत्र सार्‍यो ।

परिचयपत्र नवीकरण गर्न छाड्यो । टिकट दिएर नेपाल पनि पठाइदिएन । पैसा हुने साथीहरू आफैं टिकट काटेर गए । ५ महिनाको तलब लिन बाँकी थियो । मसँग पैसा पनि थिएन,’ उनले भने, ‘मलेसिया आउँदा लागेको ऋण तिर्न सकेको थिइनँ । ऋण तिरेर घर फर्कने योजना बनाउँदै थिएँ ।’

कमाउन गएका श्रीमान्लाईदेउकुमारीले उल्टो एक लाख रुपैयाँ घरबाट पठाएर झिकाउनुपर्‍यो । ‘परिचयपत्र नभएकाले जरिवाना तिर्नुपर्दो रहेछ । जरिवाना तिर्नका लागि ३१ सय रिंगेट (करिब ९३ हजार रुपैयाँ) बुझाउनुपर्‍यो,’ उनले भने, ‘जसोतसो श्रीमतीले खोजेर पठाइदिइन् ।’

कटुन्जे–४, गोरखाकी देउकुमारीलाई श्रीमान् झिकाउन तीन साता लाग्यो । ‘छिट्टै झिकाउन पाएको भए खुट्टाको घाउ आलै रहन्थ्यो । यति साह्रै बिग्रिँदैनथ्यो होला,’ उनले भनिन्, ‘घरमा साना दुई छोरा छन् । भएको जमिनले खान पुग्दैन । ऋणमाथि ऋण थपियो । सहारा दिने मान्छेको यस्तो गति भयो ।’ उनको श्रम स्वीकृतिको म्याद सकिएकाले वैदेशिक रोजगार प्रवद्र्धन बोर्डको कल्याणकारी कोषले उपचार खर्च बेहोर्न नमिल्ने बताएको छ । ‘खाने पैसा साथमा छैन,’ उनले भने, ‘अब लाग्ने खर्च कताबाट जुटाऊँ ?’

प्रकाशित : मंसिर ६, २०७५ ०८:२२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×