२० वर्षपछि बक्सिङमा स्वर्ण- १३औं साग खेलकुद - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

२० वर्षपछि बक्सिङमा स्वर्ण

कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — २० वर्षअघि नेपालमै आयोजित आठौं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साफ) मा बक्सिङमा नेपालले २ स्वर्ण जितेको हो । त्यतिबेलाका स्वर्ण विजेतामध्ये एक प्रकाश थापामगर अहिले राष्ट्रिय टोलीका प्रशिक्षक छन् । उनकै प्रशिक्षणमा नेपालले बक्सिङमा स्वर्णको भोक मेटाएको छ । 

१३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदअन्तर्गत बक्सिङतर्फ नेपालले सोमबार २ स्वर्ण जितेको छ । महिला ५४ केजीमुनि स्पर्धामा मीनु गुरुङले पदक खडेरीमात्र तोडिनन् साग इतिहासमै स्वर्ण जित्ने पहिलो महिला बक्सरसमेत बनेकी छन् । सातदोबाटोस्थित कराते हलमा भएको फाइनलमा उनले भारतकी शिक्षालाई ५–० अंकका आधारमा पराजित गरिन् । सेमिफाइनलमा उनले बंगलादेशकी ओनिता मोहम्मद इस्लामलाई अंककै आधारमा

हराएकी थिइन् ।


सोमबार दुई खेलाडीले स्वर्ण जित्दा अरू दुई बक्सर फाइनलमा पराजित हुँदै रजतमा सीमित भए । नेपाली खेलाडीको प्रतिस्पर्धा रिङभित्र जारी रहँदा रिङबाहिर प्रशिक्षक थापामगरको बेचैनी हेर्नलायक थियो । ‘खेलाडी र प्रशिक्षकबीच धेरै कुरामा समानता भए पनि तनावचाहिँ प्रशिक्षक हुँदा बढ्दोरहेछ,’ आठौं साफका स्वर्ण विजेता थापामगरले थपे, ‘खेलाडी फिजिकल्ली र मेन्टल्ली रूपमा राम्रो हुनुपर्छ नत्र भने प्रशिक्षकलाई मानसिक दबाब बढी हुँदोरहेछ । प्रशिक्षक भनेको खेलाडीको बुबाआमा जस्तै हो । उनीहरूको हेरचाह हाम्रो दायित्व हुन्छ । खेलाडीले कतिबेला खान्छ, के खान्छ, कतिबेला सुत्छ, कस्तो प्रशिक्षण गर्छ सबै हेर्नुपर्छ ।’


प्रशिक्षक थापामगरका अनुसार स्वर्ण विजेता मीनु र भूपेन्द्रले फाइनलमा भारतीय प्रतिस्पर्धीविरुद्ध चतुर्‍याइँपूर्वक खेलेका हुन् । ‘विपक्षी बलियो भन्ने थाहा छ, हाम्रा खेलाडीले जसरी खेल्नुपर्ने त्यसैगरी खेले, उनले भने, ‘भूपेन्द्रले आज टेक्निकल रूपमा राम्रो र अग्लो प्रतिस्पर्धीसँग आक्रामक खेल खेले त्यसैले उनलाई स्वर्ण दिलाएको हो । मीनुले दोस्रो र तेस्रो राउन्डमा सम्हालिएर खेलिन् ।’


भूपेन्द्रको बदला

भूपेन्द्रले भारतका मनीष कौशिकलाई अंकका आधारमा ५–० ले पराजित गरेका हुन् । कौशिक विश्व च्याम्पियनसिपमा कांस्य विजेता खेलाडीसमेत हुन् । यसअघि दुईपल्ट भारतीय बक्सरसँग पराजित भएको पीडा र घरेलु दर्शकसामु बदला लिने चुनौतीलाई भूपेन्द्रले पूरा गरे । सेमिफाइनलमा उनले बंगलादेशका मोहम्मद अल अमिनलाई अंककै आधारमा पराजित गरेका थिए ।


‘भारतीय खेलाडीसँग मेरो यो तेस्रो भेट हो । यसअघि इन्डियन ओपन बक्सिङको पहिलो र दोस्रो संस्करणमा भारतसँगै उसैको मैदानमा पराजित भएको थिएँ । अहिले बदला लिएजस्तो महसुस भएको छ,’ फाइनलमा विपक्षीबारे भूपेन्द्रले भने, ‘विश्व च्याम्पियनसिपमा कांस्य जितिसकेको भन्ने थाहा थियो । तर मैले त्यस्तो केही सोचिनँ । मैले के सोचें भने उनी पनि बक्सर हुन् र म पनि बक्सर हुँ । उनले पनि दुई हातले पन्च हान्ने हो, मेरो पनि त्यही हो । आफ्नै रिङमा घरेलु समर्थकमाझ मलाई झन् सजिलो भयो । बक्सिङ खेल्न थालेदेखि नै म विपक्षीसँग डराएको इतिहास छैन ।’


‘होम ग्राउन्डमा एग्रेसिभ खेलिनँ भने जित्न सक्दिनँ भन्ने मलाई थाहा थियो । उनी मभन्दा टेक्निकल रूपमा धेरै राम्रो थिए, त्यसो हुँदा मैले आफ्नो पावर नै देखाउने हो । उनलाई कठिन बनाउने हो,’ आफ्नो जितको राज खोल्दै नेपाल पुलिसका ३० वर्षीय सिपाही भूपेन्द्रले भने, ‘४ महिनाको बन्द प्रशिक्षणमा हामीले २ महिना थाइल्यान्डमा प्रशिक्षण गर्‍यौं । नियमित प्रशिक्षण भयो । उज्वेकिस्तानका प्रशिक्षक आएपछि खेल अझै सुधारियो ।’


भूपेन्द्रले २०६५ सालको पाँचौं राष्ट्रिय खेलकुददेखि बक्सिङका प्रतिस्पर्धा सुरु गरेका हुन् । २०६८ सालदेखि आफ्नो तौलसमूहमा अपराजित छन् । तर सन् २०१६ को १२ औं सागमा भने इन्जुरीका कारण उनी सहभागी हुन पाएनन् । सन् २०१४ को इन्चोन एसियाड, सन् २०१८ को जाकार्ता एसियाड, थाइल्यान्ड ओपन, इन्डोनेसियाको प्रेसिडेन्ट कपमा सहभागिता जनाइसकेका उनका लागि यो पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय स्वर्ण हो ।


‘योभन्दा अगाडि विदेशमा खेल्न जाँदा अहिलेजस्तो तयारी भएको थिएन । त्यसमाथि घरमै हुन लागेको सागमा आफ्नै घरमा बसेर कुटाइ खानु हुँदैन भनेर अरूलाई समेत भन्दै आएको छु । एउटा ईख राखेर देशका लागि पदक जित्ने अठोट गरेको थिएँ ।’ उनले यही तयारीलाई निरन्तरता दिएर ओलम्पिक छनोटको लक्ष्य बनाएका छन् ।


मीनुको सपना पूरा

आर्मी क्लबकी २९ वर्षीया मीनुले यसपल्ट घरमै भएको सागमा स्वर्ण जित्नुमा तीन वर्षअघिको ईखले काम गरेको छ । सन् २०१६ मा भारतमा भएको १२ औं सागमा कांस्य पदकमा सीमित भएकी उनले त्यतिबेलै अर्कोपल्ट स्वर्ण जित्ने सपना देखिसकेकी थिइन्, उनको सपनामा प्रशिक्षक, विभाग र परिवारले हौसला दिए ।


‘१२ औं सागमा कांस्य जितेपछि पनि नेपालको झन्डा त फहराइएको थियो, तर सबैभन्दा तल थियो । त्यतिबेलै मैले अर्कोपल्ट आफ्नो झन्डा सबैभन्दा माथि पुर्‍याउँछु भन्ने सोच राखेकी थिएँ । यसमा प्रशिक्षकहरूले पनि हौसला दिनुभयो र यो दिन आयो,’ स्वर्ण जितेपछि मीनुले खुसी व्यक्त गरिन् ।


चितवनकी मीनुले सुरुमा कराते खेलिन् । आर्मी क्लबमा अनुबन्ध भएपछि बक्सिङ सुरु गरेकी उनले यसपल्ट फाइनलमा भारतीय प्रतिस्पर्धी हुँदा केही हतोत्साही भएकी थिइन् । भनिन्, ‘विपक्षीले राम्रो खेलेकी हुन् । पहिला पनि भारतसँगै हारेको भएर यसपल्ट पनि सुरुमा अलि नर्भस भएकी थिएँ । तर स्वर्ण जित्ने अठोट कमजोर हुन दिइनँ ।’


मीनुले अहिले बुझेकी छन्, बक्सिङमा सफल हुन शारीरिक रूपमा मात्र बलियो भएर हुने रहेनछ । मानसिक रूपमा पनि निकै तन्दुरुस्त हुनुपर्दोरहेछ । बन्द प्रशिक्षणका क्रममा प्रशिक्षकबाट उनले यही सिकिन् र यस प्रतियोगितामा लागू गर्ने प्रयास गरिन् ।


‘प्रशिक्षणका क्रममा गुरुहरूले निकै हौसला दिनुभएको थियो । हामीलाई मानसिक रूपमा बलियो बनाउनुभएको थियो । बक्सिङ भनेको शारीरिक रूपमा मात्र होइन मानसिक रूपमा पनि खेल्नुपर्छ भन्ने सिकाउनुभएको थियो,’ उनले थपिन्, ‘१२ औं सागभन्दा अहिले धेरै नै सुधार आएको पनि छ किनभने हामीले प्रशिक्षण पनि त्यहीअनुसार गरेका छौं र हामी अनुभवी पनि त भयौं नि ।’


महिला ४८ केजीमुनि तौलसमूहमा ललिता महर्जनले भारतकी कलाइभानी श्रीनिवासनसँग स्पिलिट निर्णयका आधारमा पराजय बेहोरिन् । स्पिलिट भनेको बक्सिङका ५ निर्णायकबीच बहुमतका आधारमा गरिने निर्णय हो । ६० केजीमुनि तौलमा पनि संगीता सुनारले स्पिलिट निर्णयकै आधारमा भारतकी प्रभिनसँग पराजय बेहोरिन् । यसबाहेक पुरुष ४९ केजीमुनि, ५६ केजीमुनि, ७५ केजीमुनि र ९१ केजीमुनि तौलसमूहमा भारतीय खेलाडीले स्वर्ण जिते ।


बक्सिङको अन्तिम दिन मंगलबार ८ तौलसमूहको स्वर्ण छिनोफानो हुनेछ । नेपालले पुरुष ९१ केजीमाथि आशिष दुवाडी, ८१ केजीमाथि गणेश प्रधान, ६० केजीमुनि सनिल शाही तथा महिला ६४ केजीमुनि पुनम रावल र ५१ केजीमुनि माला राईले स्वर्णका लागि भिडन्त गर्नेछन् ।


प्रकाशित : मंसिर २४, २०७६ ०८:३७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

१४ औं संस्करण पाकिस्तानमा, मंगलबार समापन समारोहमा प्रधानमन्त्रीबाट भिडियो सम्बोधन हुने

ध्रुव तुलाधर

काठमाडौँ — दक्षिण एसियाली खेलकुदको आगामी संस्करण (१४ औं) पाकिस्तानमा हुने भएको छ । पाकिस्तानले तेस्रोपल्ट साग आयोजनाको जिम्मेवारी लिँदै छ । १३ औं सागको मंगलबार हुने समापन समारोहमा पाकिस्तानले १४ औं साग आयोजनाको झन्डा लिनेछ । साउथ एसियन ओलम्पिक काउन्सिल (एसओएससी) को सोमबार राजधानीमा बसेको बैठकले उक्त निर्णय गरेको हो ।



बैठक काउन्सिलका अध्यक्ष तथा नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठको अध्यक्षतामा बसेको हो । बैठकमा सातै राष्ट्रका ओलम्पिक कमिटीका प्रतिनिधिको सहभागिता रहेको थियो ।

प्रतियोगिता जुन देशले आयोजना गर्ने हो । काउन्सिलको सचिवालय त्यही देशमा हुने भए पनि हाललाई काउन्सिलको सचिवालय नेपालमै राख्ने निर्णय भएको अध्यक्ष श्रेष्ठले जानकारी गराए । उनका अनुसार ६ महिनाभित्र काउन्सिलको बैठक पाकिस्तानमा आयोजना गरेर १४ औं सागको मिति र आयोजक सहर तोकिने छ । यसअघि पाकिस्तानले सन् १९८९ (चौथो) र २००४ (नवौं) को साग इस्लामावादमा आयोजना गरेको थियो । पाकिस्तानले १४ औं साग आयोजनाको झन्डा लिए पनि आयोजक राष्ट्रको हैसियतमा दिनुपर्ने प्रस्तुति भने देखाउने छैन ।

‘संस्मरणात्मक आवरण प्रकाशन’
यसैबीच १३ औं सागलाई संस्मरणात्मक बनाउनका लागि नेपाल ओलम्पिक कमिटीले नेपाल फिलाटेलिक सोसाइटीसँग मिलेर ‘संस्मरणात्मक आवरण’ प्रकाशनमा ल्याएको छ । यस्ता आवरण विशेष अवसरहरूमा प्रकाशन गरिन्छ । १३औं सागलाई पनि जीवन्त राख्न आवरण प्रकाशनका गरिएको एनओसीका उपाध्यक्ष चतुरानन्द राजवैद्यले बताए । जारी साग समापनको अघिल्लो दिन सातदोबाटोस्थित एनओसी मुख्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा उक्त आवरणमा एनओसी अध्यक्ष श्रेष्ठले प्रथम टाँचा लगाए । आवरणमा सागको लोगो, मस्कटसहित सबै खेलका आइकन (प्रतीक चिन्ह) लाई समावेश गरिएको छ ।

प्रधानमन्त्रीबाट भिडियो सम्बोधन हुने
१३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) मंगलबार सकिँदै छ । डेढ घण्टासम्म चल्ने समापन समारोहमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भिडियोमार्फत सम्बोधन गर्नेछन् । भोलिपल्ट (बुधबार) प्रधानमन्त्री ओलीले खेलाडीकै लागि राष्ट्र नाममा सम्बोधन गर्दै प्रोत्साहन प्याकेज घोषणा गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।

राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्का सदस्य–सचिव रमेशकुमार सिलवालले समापन समारोहलाई व्यवस्थित गरिने र त्यसको तयारी पूरा भएको बताएका छन् । समापन समारोहअघि नेपाल र भुटानले फुटबलको स्वर्णका लागि फाइनलमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । त्यसअघि मध्यान्ह १२ बजे सांसद ११ र राष्ट्रसेवक कर्मचारी ११ बीच मैत्रीपूर्ण फुटबल हुनेछ । साग फुटबलको फाइनललगत्तै समापन समारोह सुरु हुनेछ । प्रमुख अतिथि उपप्रधानमन्त्री ईश्वर पोखरेल, युवा तथा खेलकुदमन्त्री जगतबहादुर सुनार, नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठ, सदस्यसचिव सिलवालले सम्बोधन गर्ने छन् । नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० लाई प्रवर्द्धन गर्ने गरी ड्रोनको माध्यमबाट विशेष कार्यक्रम प्रस्तुत गरिने सदस्यसचिवले जानकारी गराए । साथै मार्चपास, सांस्कृतिक कार्यक्रम र आतिशबाजी गरिने जनाइएको छ ।

कार्यक्रमस्थलका प्यारापिटलाई विभिन्न श्रेणीमा वर्गीकरण गरी व्यवस्थित गरिने उनको दाबी छ । भीभीआईपी, भीआईपी, पदक विजेता खेलाडी, विदेशी, कर्मचारीलगायतलाई भिन्दाभिन्दै क्षेत्रमा राखिनेछ । फुटबल फाइनलमा भुटानी र नेपाली समर्थकका लागि छुट्टाछुट्टै जोनमा राखिने सदस्यसचिव सिलवालले बताए । सुरक्षा र पासमा पनि कडाइ गरिने जनाइएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर २४, २०७६ ०८:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×